Hàm facemask là gì? Cấu tạo, ưu nhược điểm và cách sử dụng
Hàm facemask là khí cụ nha khoa phổ biến được sử dụng trong chỉnh nha . Vậy hàm facemask là gì? Cấu tạo, ưu nhược điểm và cách sử dụng như thế nào? . Cùng Nha khoa Singae tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé !
Hàm Facemask chỉnh nha là gì?
Facemask chỉnh nha là một khí cụ đặc biệt được thiết kế để điều chỉnh sự phát triển xương hàm, nhằm cải thiện tình trạng khớp cắn ngược (móm xương) ở trẻ em. Loại khí cụ này thường được sử dụng trong giai đoạn trẻ từ 6 đến 12 tuổi, khi xương hàm đang phát triển mạnh và trong quá trình thay răng.

Facemask hoạt động bằng cách áp dụng lực từ bên ngoài miệng để tác động lên xương hàm trên, kích thích sự phát triển của hàm trên ra phía trước và xuống dưới. Đồng thời, khí cụ này giúp kiểm soát sự phát triển của xương hàm dưới, giúp điều chỉnh khớp cắn sao cho cân đối hơn. Kết quả là tình trạng móm hàm dưới được cải thiện, và khớp cắn trở về trạng thái bình thường.
Các trường hợp cần sử dụng hàm Facemask
- Trẻ bị sai khớp cắn loại 3 do xương hàm trên phát triển kém hơn hàm dưới hoặc hàm trên bị mắc kẹt bên trong hàm dưới, dẫn đến tình trạng khớp cắn ngược (móm).
- Trẻ có xương hàm trên phát triển không đầy đủ theo hướng trước sau hoặc xương hàm dưới phát triển quá mức, gây mất cân đối giữa hai hàm.
Cấu tạo của hàm facemask
Facemask là khí cụ chỉnh nha được thiết kế với nhiều bộ phận khác nhau nhằm tạo lực và điều chỉnh sự phát triển của xương hàm. Các thành phần chính bao gồm:

- Bộ phận đỡ trán: Được đặt cách lông mày khoảng 1-2 cm, ở vị trí giữa lông mày và đường chân tóc.
- Bộ phận đỡ cằm: Cố định chắc chắn ngay dưới rãnh cằm, cách khoảng 7 mm, giúp giữ khí cụ ổn định.
- Thanh đỡ trung tâm: Chạy dọc theo giữa khuôn mặt, đóng vai trò cố định cấu trúc tổng thể.
- Thanh ngang: Đặt dưới mặt phẳng cắn từ 2-3 cm, hỗ trợ điều chỉnh lực kéo của khí cụ.
- Dây chun kéo: Móc gần răng nanh, kéo xuống dưới và chếch ra phía trước, cách mặt phẳng cắn từ 1-1,5 cm, giúp tác động lực chính xác.
- Khí cụ nong khẩu cái Hydrax và mặt phẳng trượt: Đặt lên bề mặt nhai của răng hàm sữa thứ nhất, thứ hai và răng hàm lớn thứ nhất ở hàm trên. Các móc gắn tương ứng với răng nanh để hỗ trợ việc kéo dây chun.
Ưu và nhược điểm của hàm Facemask chỉnh nha
Khí cụ Facemask được sử dụng phổ biến trong điều chỉnh khớp cắn ở trẻ, đặc biệt là khớp cắn loại 3. Dưới đây là một số lợi ích và hạn chế của phương pháp này:
Ưu điểm
- Hỗ trợ điều trị khớp cắn ngược hiệu quả: Facemask giúp điều chỉnh khớp cắn loại 3 ở mức độ nhẹ đến trung bình, hạn chế tình trạng móm xương trong giai đoạn phát triển sớm, từ đó giảm thiểu nguy cơ phải phẫu thuật xương hàm sau này.
- Ngăn ngừa biến chứng răng miệng: Giảm nguy cơ tiêu xương hàm và tụt lợi tại khu vực răng cửa hàm dưới, bảo vệ sức khỏe tổng thể của xương và nướu.
- Kiểm soát sự phát triển của răng hàm: Phần máng trượt của khí cụ hỗ trợ hiệu quả trong việc kiểm soát sự trồi của răng hàm lớn, đảm bảo sự phát triển đúng vị trí.
- Cải thiện hình dáng khuôn mặt: Khí cụ điều chỉnh mối tương quan giữa các xương, giúp tăng chiều dài tầng mặt dưới, tạo sự cân đối và tăng thẩm mỹ.
Nhược điểm
- Yêu cầu sự phối hợp của trẻ: Việc đeo Facemask đòi hỏi trẻ phải hợp tác tốt, thực hiện đúng hướng dẫn để đạt hiệu quả điều trị tối ưu.
- Khó chịu khi sử dụng: Trẻ có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu, đặc biệt ở vùng hàm sau khi thay dây chun mới.
- Đòi hỏi vệ sinh cẩn thận: Cần chú ý làm sạch khí cụ và chăm sóc răng miệng kỹ lưỡng để ngăn ngừa viêm nhiễm hoặc các vấn đề về răng lợi.
Thời điểm thích hợp để sử dụng hàm Facemask chỉnh nha cho trẻ
Việc can thiệp chỉnh nha bằng khí cụ Facemask cần được thực hiện sớm để đạt hiệu quả cao nhất. Thời điểm phù hợp là khi răng hàm lớn hàm trên, răng cửa giữa, và răng cửa bên của trẻ đã mọc đầy đủ. Đây là giai đoạn xương và răng phát triển nhanh, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình điều chỉnh.

- Độ tuổi lý tưởng: Bé gái nên bắt đầu sử dụng Facemask trong khoảng từ 9-12 tuổi, còn bé trai từ 11-14 tuổi.
- Thời gian đeo khí cụ: Trẻ cần đeo khí cụ từ 10-14 tiếng mỗi ngày, đặc biệt vào buổi tối. Không nên sử dụng khí cụ trong lúc trẻ ăn uống, đi học, hoặc chơi các môn thể thao vận động. Đeo Facemask vào ban đêm trước khi ngủ là lý tưởng, bởi đây là thời gian hormone tăng trưởng hoạt động mạnh, hỗ trợ tối đa quá trình điều trị.
- Kết quả đạt được: Nếu sử dụng đúng cách và đều đặn, khí cụ có thể giúp xương hàm trên tiến về phía trước từ 1-3mm, đồng thời kiểm soát sự phát triển của xương hàm dưới. Sự cân đối giữa hai hàm được cải thiện rõ rệt sau khoảng 3-6 tháng điều trị liên tục.
Các bước đeo hàm Facemask chỉnh nha cho trẻ
Trước khi sử dụng Facemask, bác sĩ sẽ đặt khí cụ nong hàm trên để mở rộng khớp xương. Việc này được thực hiện bằng cách kích hoạt khí cụ hai lần mỗi ngày, giúp tạo không gian và điều kiện lý tưởng để hàm trên được kéo về phía trước.
Quy trình đeo khí cụ Facemask diễn ra như sau:
- Gắn dây chun: Bác sĩ kết nối dây chun vào các móc cố định trên khí cụ ở răng hàm trên.
- Đặt khí cụ lên khuôn mặt: Facemask được đặt lên vùng mặt của trẻ, với các điểm tựa ở trán và cằm để đảm bảo cố định chắc chắn.
- Kéo dây chun vào vị trí: Dây chun được điều chỉnh và gắn vào hai đầu của thanh ngang trên khí cụ để tạo lực kéo phù hợp.
Lưu ý khi sử dụng hàm Facemask chỉnh nha
Để đạt được hiệu quả cao nhất khi sử dụng khí cụ Facemask, phụ huynh cần lưu ý một số điều sau:
- Giám sát việc sử dụng khí cụ: Hướng dẫn trẻ cách đeo khí cụ đúng kỹ thuật, đảm bảo trẻ đeo đủ thời gian bác sĩ chỉ định và duy trì đều đặn mỗi ngày.
- Lựa chọn thức ăn phù hợp: Trong thời gian đầu sử dụng khí cụ, nên cho trẻ ăn các loại thức ăn mềm, dễ nhai để giảm cảm giác khó chịu hoặc đau nhức.
- Quan sát các dấu hiệu bất thường: Nếu trẻ xuất hiện tình trạng đau đớn, khó nhai hoặc dấu hiệu rối loạn khớp thái dương hàm, cần ngừng sử dụng khí cụ và nhanh chóng đưa trẻ đến bác sĩ để kiểm tra.
- Thực hiện tái khám định kỳ: Đưa trẻ đến tái khám theo lịch hẹn, thường là mỗi 4-6 tuần. Đừng quên mang theo khí cụ để bác sĩ đánh giá, điều chỉnh và kiểm tra tình trạng răng miệng của trẻ.
Bài viết trên đây Nha khoa Singae đã lý giải hàm facemask là gì? Cấu tạo, ưu nhược điểm và cách sử dụng như thế nào . Hi vọng bài viết hữu ích với bạn !

